Mục lục
Ảo tưởng và thực tế về việc dùng AI làm web
Chúng ta đang sống trong những ngày tháng mà ai cũng kháo nhau rằng chỉ cần gõ vài dòng lệnh (prompt), một trang web lộng lẫy sẽ hiện ra ngay trước mắt. Thực tế có phải vậy không? Câu trả lời vừa là có, vừa là không.
Nếu bạn nghĩ AI là một chiếc đũa thần, gõ một cái là xong việc, bạn sẽ thất vọng tràn trề. Nhưng nếu bạn coi AI là một trợ lý cao cấp, một “junior developer” không biết mệt mỏi, thì quy trình xây dựng web bằng ai hoàn chỉnh sẽ giúp bạn tiết kiệm đến 70% thời gian và công sức.
Là một người đã “vật lộn” với code tay suốt nhiều năm và giờ chuyển sang hệ sinh thái AI, tôi nhận ra rằng sự khác biệt giữa một trang web “rác” do AI tạo ra và một sản phẩm chuyên nghiệp nằm ở tư duy của người điều khiển. AI không thay thế được kiến trúc sư, nó chỉ là thợ xây thôi. Và bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách làm kiến trúc sư trưởng cho dự án của chính mình.
Giai đoạn 1: Kiến tạo “bộ xương” – Lên kế hoạch và Sitemap
Sai lầm lớn nhất của người mới là lao vào bảo AI: “Hãy viết code cho tôi một trang web bán hàng”. Kết quả bạn nhận được thường là những đoạn mã rời rạc, lỗi thời hoặc một giao diện chung chung đến mức vô hồn.
Để xây dựng web bằng ai hoàn chỉnh, bạn cần bắt đầu từ cấu trúc. Hãy sử dụng ChatGPT (phiên bản Plus là tốt nhất) hoặc Claude 3 Opus để đóng vai một Business Analyst (Chuyên viên phân tích nghiệp vụ).
Cách ra lệnh (Prompting) hiệu quả:
Đừng hỏi chung chung. Hãy cung cấp ngữ cảnh cụ thể:
“Tôi muốn xây dựng một website dịch vụ tư vấn tài chính cá nhân. Đối tượng khách hàng là người trẻ từ 25-35 tuổi. Hãy đóng vai một chuyên gia UX/UI, giúp tôi lên Sitemap chi tiết, luồng người dùng (User Flow) và danh sách các tính năng cần thiết cho MVP (Sản phẩm khả thi tối thiểu).”
Kết quả bạn nhận được sẽ là một bản kế hoạch chi tiết từ Trang chủ, Trang dịch vụ, Blog, cho đến trang Liên hệ. Lúc này, hãy dùng tư duy phản biện của mình. AI thường hay “vẽ vời” thêm những tính năng không cần thiết. Nhiệm vụ của bạn là cắt bỏ những thứ rườm rà, chỉ giữ lại cốt lõi.
Giai đoạn 2: Thiết kế giao diện (UI/UX) – Từ ý tưởng đến hình ảnh
Trước khi động vào bất kỳ dòng code nào, bạn cần biết trang web của mình trông như thế nào. Đây là lúc các công cụ AI tạo ảnh tham chiến.
Midjourney hiện tại đang là “vua” trong việc tạo cảm hứng layout (bố cục). Tuy nhiên, Midjourney không xuất ra file thiết kế để bạn dùng ngay được. Nó chỉ giúp bạn hình dung về màu sắc (color palette), phong cách (style) và bố cục (layout).
Quy trình tôi thường áp dụng:
- Lấy cảm hứng: Dùng Midjourney với prompt: “Modern landing page design for financial consulting, clean UI, minimal style, blue and white color scheme, high quality, ui/ux –ar 4:3”.
- Chuyển đổi sang thiết kế thật: Sử dụng các công cụ như Relume hoặc Uizard. Những công cụ này cho phép bạn nhập sitemap đã tạo ở Giai đoạn 1, và AI sẽ tự động sắp xếp các khối (blocks) giao diện một cách logic. Relume đặc biệt mạnh mẽ khi kết hợp với Figma, giúp bạn có một bản wireframe (khung sườn) chuẩn chỉ trong vài phút thay vì vài ngày.
Đừng tin tưởng tuyệt đối vào mắt thẩm mỹ của AI. Đôi khi nó phối màu rất… đau mắt hoặc sắp xếp nút bấm (CTA) ở những chỗ không ai tìm thấy. Hãy điều chỉnh lại dựa trên trải nghiệm người dùng thực tế.
Giai đoạn 3: Hiện thực hóa – Viết Code hoặc dùng No-Code?
Đây là phần quan trọng nhất của việc xây dựng web bằng ai hoàn chỉnh. Tùy vào trình độ kỹ thuật, bạn có hai con đường.
Con đường 1: Dành cho người không biết code (No-Code/Low-Code)
Nếu bạn không biết HTML/CSS là gì, đừng cố ép mình viết code bằng AI. Rủi ro lỗi rất cao và bạn sẽ không biết cách sửa (debug). Thay vào đó, hãy dùng các nền tảng tích hợp AI sâu:
- Framer AI: Đây là công cụ tôi đánh giá cao nhất hiện nay về mặt thẩm mỹ. Bạn chỉ cần gõ mô tả, Framer sẽ tạo ra toàn bộ trang web, từ layout đến hiệu ứng chuyển động. Sức mạnh của Framer nằm ở chỗ bạn có thể chỉnh sửa trực tiếp trên giao diện kéo thả sau khi AI đã tạo xong.
- 10Web (dựa trên WordPress): Nếu bạn cần một website quản trị nội dung mạnh mẽ, 10Web cho phép bạn copy giao diện của bất kỳ trang web nào bạn thích chỉ bằng một đường link URL, sau đó AI sẽ tái tạo lại nó trên nền tảng WordPress Elementor. Rất nhanh và tiện lợi.
Con đường 2: Dành cho Developer hoặc người muốn học code (Assisted Coding)
Nếu bạn muốn kiểm soát từng dòng code, Cursor hoặc GitHub Copilot là vũ khí không thể thiếu.
Cursor (một trình soạn thảo code dựa trên VS Code) hiện đang làm mưa làm gió vì khả năng hiểu toàn bộ dự án (codebase context). Khác với ChatGPT chỉ hiểu đoạn code bạn dán vào, Cursor có thể đọc hết các file trong dự án của bạn để đưa ra gợi ý chính xác.
Mẹo xương máu:
Đừng bảo AI viết cả một trang web cùng lúc. Nó sẽ bị quá tải (token limit) và trả về kết quả dở dang. Hãy chia nhỏ:
- “Viết cấu trúc HTML cho phần Header với logo bên trái và menu bên phải.”
- “Viết CSS sử dụng Tailwind để style cho phần Header này đẹp và responsive trên mobile.”
- “Viết Javascript để làm hiệu ứng toggle cho menu trên điện thoại.”
Cách làm “cuốn chiếu” này đảm bảo mã nguồn sạch sẽ, dễ kiểm soát lỗi. Khi gặp lỗi, thay vì hoảng loạn, hãy copy đoạn lỗi đó ném ngược lại vào AI: “Tôi gặp lỗi này, giải thích nguyên nhân và đưa ra đoạn code sửa lại”. AI sửa lỗi (debug) giỏi hơn con người rất nhiều.
Giai đoạn 4: “Thổi hồn” nội dung và Hình ảnh
Một cái xác web đẹp nhưng nội dung rỗng tuếch thì cũng vứt đi. Nội dung chính là linh hồn.
Viết nội dung (Content):
Đừng copy-paste nguyên văn những gì ChatGPT viết. Giọng văn của AI thường rất máy móc, dùng nhiều từ sáo rỗng như “trong bối cảnh hiện nay”, “tối ưu hóa trải nghiệm”, v.v.
Hãy đưa cho AI một dàn ý, và yêu cầu nó viết theo giọng văn cụ thể (ví dụ: hài hước, chuyên gia, hoặc thân thiện). Sau đó, bạn bắt buộc phải biên tập lại (humanize). Thêm vào đó các ví dụ thực tế, cảm xúc cá nhân và những nhận định sâu sắc mà AI chưa thể có được.
Tạo hình ảnh (Visual Assets):
Thay vì dùng ảnh Stock nhàm chán mà ai cũng dùng, hãy tận dụng Midjourney hoặc DALL-E 3 để tạo ảnh độc quyền.
- Lưu ý: AI hiện tại vẫn còn yếu điểm về vẽ chữ (text) trong ảnh và vẽ ngón tay người. Hãy kiểm tra kỹ sản phẩm đầu ra. Nếu cần ảnh sản phẩm thật, tốt nhất vẫn là chụp ảnh thật và dùng AI để chỉnh sửa hậu kỳ (như Photoshop Generative Fill) để mở rộng khung hình hoặc xóa vật thể thừa.
Giai đoạn 5: Tối ưu hóa SEO và Hiệu năng
Nhiều người nghĩ xây dựng web bằng ai hoàn chỉnh là xong khi web chạy được. Sai lầm. Web chạy được nhưng không ai tìm thấy thì cũng như mở cửa hàng giữa sa mạc.
AI cực kỳ giỏi trong các tác vụ kỹ thuật SEO nhàm chán:
- Schema Markup: Yêu cầu AI viết đoạn mã JSON-LD Schema cho trang web của bạn (Organization, Product, Article schema…). Việc này giúp Google hiểu web bạn nhanh hơn.
- Meta Tags: Ném nội dung bài viết vào và yêu cầu AI viết 5 phiên bản Meta Title và Meta Description chuẩn SEO, chứa từ khóa chính, kích thích tỷ lệ click (CTR).
- Alt Text: Nếu bạn có nhiều ảnh, các công cụ AI vision có thể tự động quét ảnh và viết thẻ Alt mô tả ảnh chính xác, tốt cho SEO hình ảnh.
Về hiệu năng, hãy yêu cầu AI kiểm tra code của bạn để tìm ra những đoạn thừa thãi, chưa tối ưu (refactor code). Ví dụ: “Hãy tối ưu đoạn code Javascript này để nó chạy nhanh hơn và tốn ít bộ nhớ hơn”.
Những cạm bẫy “chết người” khi dùng AI làm Web
Dù tôi là người ủng hộ AI nhiệt thành, tôi vẫn phải cảnh báo bạn về những “hố sâu” mà người mới thường rơi vào:
- Vấn đề bản quyền và đạo đức: Code do AI tạo ra có thể (dù hiếm) giống hệt một đoạn code có bản quyền nào đó mà nó đã học. Hình ảnh cũng vậy. Dùng cho mục đích cá nhân thì ổn, nhưng cho doanh nghiệp lớn thì cần cẩn trọng rà soát.
- Lỗ hổng bảo mật: AI không phải chuyên gia bảo mật. Code nó viết ra có thể dính các lỗi cơ bản như SQL Injection hay XSS nếu bạn không yêu cầu nó kiểm tra kỹ. Luôn nhắc AI: “Review đoạn code này dưới góc độ bảo mật và vá các lỗ hổng nếu có”.
- Sự phụ thuộc (Dependency): Nếu bạn để AI viết 100% code mà bạn không hiểu gì cả, đến khi web “sập” hoặc cần nâng cấp một tính năng nhỏ, bạn sẽ hoàn toàn bất lực. Bạn sẽ trở thành nô lệ của công cụ thay vì làm chủ nó.
Sự chuyển dịch quyền lực
Quy trình xây dựng web bằng ai hoàn chỉnh không phải là việc nhấn nút và đi ngủ. Nó là quá trình cộng tác giữa tư duy chiến lược của con người và tốc độ thực thi của máy móc.
AI đã san phẳng sân chơi. Giờ đây, một người làm Marketing, một chủ doanh nghiệp nhỏ cũng có thể tự tay dựng lên những trang web mà trước đây cần cả một đội ngũ IT. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc tiêu chuẩn sẽ cao hơn. Web đẹp thôi chưa đủ, nó cần phải có chiều sâu, có cá tính và giải quyết được vấn đề thực sự của người dùng.
Đừng chờ đợi một công cụ AI hoàn hảo mới bắt đầu. Công cụ tốt nhất chính là công cụ bạn đang có trong tay và biết cách sử dụng nó linh hoạt. Hãy bắt đầu từ một ý tưởng nhỏ, dùng AI để hiện thực hóa nó ngay hôm nay, và sẵn sàng sửa sai liên tục. Đó mới là cách làm việc của một chuyên gia trong kỷ nguyên mới.
